نقش حمایت خانواده در درمان اختلال اضطراب پس از سانحه (PTSD)
اختلال اضطراب پس از سانحه (PTSD) نه تنها بر فرد آسیب دیده تاثیر میگذارد، بلکه کل خانواده را نیز درگیر میکند. خانواده به عنوان اصلیترین و نزدیکترین حلقه حمایتی فرد، نقش بسیار حیاتی و تعیینکنندهای در روند بهبودی و درمان این اختلال ایفا میکند. حمایت خانواده میتواند به شکلهای مختلفی نمود پیدا کند و تاثیرات مثبت چشمگیری بر کاهش علائم PTSD، افزایش انگیزه برای درمان و بهبود کیفیت زندگی فرد داشته باشد. این مقاله به بررسی نقش حمایتی خانواده در درمان PTSD، ابعاد مختلف این حمایت و راهکارهای موثر برای ارائه آن میپردازد.
اهمیت حمایت خانواده در درمان PTSD
حمایت خانوادگی به دلایل متعددی برای افراد مبتلا به PTSD حیاتی است:
- کاهش انزوا و احساس تنهایی: PTSD اغلب با احساس انزوا، بیگانگی و جدا شدن از دیگران همراه است. حمایت خانواده میتواند این احساسات را کاهش داده و به فرد حس تعلق و پذیرفته شدن بدهد.
- افزایش احساس امنیت و اعتماد: تجربه تروما میتواند احساس امنیت و اعتماد به دیگران را از بین ببرد. خانواده امنترین و قابل اعتمادترین پناهگاه برای فرد آسیبدیده است و حمایت آنها میتواند به بازسازی این احساسات کمک کند.
- کاهش شرم و انگ: PTSD گاهی اوقات با شرم و انگ همراه است و فرد ممکن است از صحبت کردن در مورد تجربیات خود احساس خجالت کند. حمایت خانواده، محیطی امن و بدون قضاوت را فراهم میکند که در آن فرد میتواند آزادانه در مورد احساسات و تجربیات خود صحبت کند.
- افزایش انگیزه برای درمان: حمایت و تشویق خانواده میتواند انگیزه فرد برای مراجعه به متخصص، پیگیری درمان و شرکت فعالانه در جلسات رواندرمانی را افزایش دهد.
- ایجاد محیط پایدار و قابل پیشبینی: PTSD میتواند با بیثباتی عاطفی و رفتاری همراه باشد. خانواده با ایجاد یک محیط پایدار، منظم و قابل پیشبینی، میتواند به فرد کمک کند تا احساس آرامش و کنترل بیشتری داشته باشد.
- حمایت عملی و عاطفی روزمره: خانواده میتواند در جنبههای مختلف زندگی روزمره به فرد کمک کند، از جمله انجام وظایف خانه، مراقبت از فرزندان، رفت و آمد به جلسات درمانی و ارائه حمایت عاطفی در مواقع بحرانی.
ابعاد مختلف حمایت خانواده از فرد مبتلا به PTSD
حمایت خانواده در درمان PTSD ابعاد گوناگونی دارد که در مجموع به بهبود وضعیت فرد کمک میکنند:
1. حمایت عاطفی:
- گوش دادن فعالانه و همدلانه: به حرفهای فرد با دقت و توجه گوش دهید، بدون قضاوت و نصیحت کردن. سعی کنید احساسات او را درک کنید و همدلی نشان دهید.
- ابراز محبت و توجه: به فرد نشان دهید که دوستش دارید، به او اهمیت میدهید و در کنارش هستید. این ابراز محبت میتواند به شکل کلامی، لمسی (در صورت تمایل فرد) و رفتاری باشد.
- پذیرش و درک: درک کنید که رفتارهای فرد ناشی از PTSD است و نه ضعف شخصیتی یا بیاحترامی. سعی کنید رفتارهای ناشی از علائم PTSD مانند تحریکپذیری، اجتناب یا بیتفاوتی عاطفی را شخصی تلقی نکنید.
- صبر و حوصله: بهبودی از PTSD زمانبر است و نیازمند صبر و حوصله است. درک کنید که فرد ممکن است روزهای خوب و بد داشته باشد و فراز و نشیبهای درمانی طبیعی است.
- تشویق و قدردانی: تلاشهای فرد برای بهبودی، حتی کوچکترین قدمها را تشویق کنید و از او قدردانی کنید. این امر میتواند به افزایش اعتماد به نفس و انگیزه او کمک کند.
2. حمایت عملی:
همین حالا ، با دریافت وقت مشاوره ، از مرکز مشاوره آنلاین خودکاو ، بدون صرف وقت برای رفت و آمد و با صرف کمترین هزینه ، گام مهمی در جهت ایجاد تغییرات پایدار در شرایط کنونی خود بردارید . مشاوران ما آماده اند تا با ارائه راهکارهای روانشناختی ، شما را در این سفر همراهی کنند . برای آشنایی بیشتر با مشاورین مجموعه و ثبت وقت مشاوره ، بر روی گزینه زیر کلیک نمایید .
- کمک در انجام وظایف روزمره: افراد مبتلا به PTSD ممکن است در انجام وظایف روزمره مانند خرید، پخت و پز، نظافت منزل یا مراقبت از فرزندان دچار مشکل شوند. ارائه کمک عملی در این زمینهها میتواند فشار را از دوش فرد بردارد.
- همراهی در جلسات درمانی: در صورت تمایل فرد، او را در جلسات درمانی همراهی کنید. حضور شما میتواند به او احساس امنیت بیشتری بدهد و نشاندهنده حمایت شما باشد. (البته با هماهنگی متخصص درمانگر).
- کمک در مدیریت داروها: یادآوری زمان مصرف داروها و اطمینان از مصرف صحیح آنها، به ویژه در ابتدای درمان که ممکن است فرد گیج و سردرگم باشد، بسیار مهم است.
- ایجاد محیط امن و آرام در خانه: سعی کنید محیط خانه را آرام، منظم و قابل پیشبینی نگه دارید. از ایجاد تنش و درگیری در محیط خانه تا حد امکان خودداری کنید.
- حمایت مالی (در صورت نیاز): در صورت نیاز، کمک مالی به فرد برای تامین هزینههای درمان یا جبران کاهش درآمد ناشی از PTSD میتواند بسیار حیاتی باشد.
3. حمایت اطلاعاتی و آموزشی:
- افزایش آگاهی در مورد PTSD: خودتان و سایر اعضای خانواده را در مورد ماهیت PTSD، علائم آن، روشهای درمان و تاثیرات آن بر فرد و خانواده آگاه کنید. مطالعه منابع معتبر، شرکت در کارگاههای آموزشی یا مشورت با متخصصان میتواند در این زمینه مفید باشد.
- درک علائم و رفتارهای PTSD: با درک بهتر علائم و رفتارهای ناشی از PTSD، میتوانید واکنشهای مناسبتری نشان دهید و از برداشتهای اشتباه و سوءتفاهمها جلوگیری کنید.
- یادگیری مهارتهای ارتباطی موثر: مهارتهای ارتباطی مانند گوش دادن فعالانه، ابراز همدلی، حل مسئله و مدیریت تعارض را یاد بگیرید. این مهارتها به شما کمک میکند تا به طور موثرتری با فرد مبتلا به PTSD ارتباط برقرار کنید.
- شناسایی علائم بحرانی: علائم بحرانی PTSD مانند افکار خودکشی، رفتارهای پرخطر یا تشدید ناگهانی علائم را شناسایی کنید و بدانید در این مواقع چگونه باید واکنش نشان دهید و از متخصص کمک بگیرید.
- آگاهی از منابع حمایتی: از منابع حمایتی موجود برای افراد مبتلا به PTSD و خانوادههای آنها (مانند گروههای حمایتی، مراکز بهداشت روان، خطوط تلفن بحران) آگاه باشید و این اطلاعات را با فرد در میان بگذارید.
چالشها و ملاحظات در ارائه حمایت خانواده
ارائه حمایت خانوادگی به فرد مبتلا به PTSD میتواند با چالشهایی همراه باشد:
- خستگی و فرسودگی حمایتکنندگان: مراقبت از فرد مبتلا به PTSD میتواند از نظر عاطفی و جسمی خستهکننده و فرساینده باشد. اعضای خانواده باید به سلامت خود نیز توجه کنند و از منابع حمایتی برای خود بهره ببرند.
- تنش و تعارض در خانواده: PTSD میتواند منجر به تنش و تعارض در خانواده شود. ارتباط باز و صادقانه، حل مسئله مشترک و مشاوره خانواده میتواند به مدیریت این تعارضها کمک کند.
- برداشتهای اشتباه و انگ: عدم آگاهی و درک کافی از PTSD میتواند منجر به برداشتهای اشتباه و انگ در مورد فرد مبتلا شود. آموزش و اطلاعرسانی در مورد PTSD برای کل خانواده ضروری است.
- نیاز به کمک حرفهای برای خانواده: در برخی موارد، خانواده نیز ممکن است به کمک حرفهای نیاز داشته باشد. مشاوره خانواده، گروههای حمایتی خانواده و رواندرمانی میتواند به خانواده در سازگاری با PTSD و ارائه حمایت موثرتر کمک کند.
- تعیین مرزها: مهم است که خانواده مرزهای سالمی را تعیین کند. در حالی که حمایت و همدلی ضروری است، نباید به رفتارها و خواستههای ناسالم فرد تن داد یا مسئولیت تمام مشکلات او را بر عهده گرفت.
راهکارهای موثر برای خانواده در حمایت از فرد مبتلا به PTSD
برای ارائه حمایت موثر و سازنده، خانواده میتواند راهکارهای زیر را مد نظر قرار دهد:
- آموزش و آگاهیبخشی: اولین قدم، افزایش آگاهی و دانش خانواده در مورد PTSD است. از منابع معتبر اطلاعات کسب کنید، در کارگاههای آموزشی شرکت کنید و با متخصصان مشورت کنید.
- ارتباط باز و صادقانه: فضای ارتباطی باز، صادقانه و بدون قضاوت در خانواده ایجاد کنید. به فرد اجازه دهید آزادانه در مورد احساسات، تجربیات و نیازهای خود صحبت کند.
- همدلی و درک: سعی کنید از دریچه نگاه فرد مبتلا به PTSD به مسائل نگاه کنید و احساسات او را درک کنید. همدلی و درک، پایه و اساس حمایت موثر است.
- تشویق به درمان حرفهای: فرد را تشویق کنید تا به دنبال درمان حرفهای باشد و از متخصصان کمک بگیرد. حضور شما در کنار او و حمایت شما میتواند انگیزه او را افزایش دهد.
- همکاری با متخصصان: در صورت امکان، با متخصصان درمانگر فرد همکاری کنید و از راهنماییهای آنها برای ارائه حمایت موثرتر بهره ببرید.
- مراقبت از خود: اعضای خانواده نیز باید به سلامت جسمی و روانی خود توجه کنند. استراحت کافی، تغذیه سالم، ورزش منظم و انجام فعالیتهای لذتبخش میتواند به حفظ سلامت و توانایی ارائه حمایت موثرتر کمک کند.
- جستجوی حمایت برای خانواده: در صورت نیاز، برای خود و سایر اعضای خانواده به دنبال حمایت حرفهای باشید. گروههای حمایتی خانواده، مشاوره خانواده و رواندرمانی میتواند در سازگاری با PTSD و مدیریت چالشها به شما کمک کند.
- تعیین مرزهای سالم: مرزهای سالمی را برای روابط خانوادگی تعیین کنید. به نیازهای خود و سایر اعضای خانواده نیز توجه کنید و از فداکاری بیش از حد و فرسودگی خودداری کنید.
- تمرکز بر نقاط قوت و امید: به جای تمرکز بر مشکلات و محدودیتها، بر نقاط قوت و تواناییهای فرد و خانواده تمرکز کنید و امید به بهبودی را حفظ کنید.
نتیجهگیری
حمایت خانواده نقش بیبدیلی در درمان و بهبودی افراد مبتلا به PTSD ایفا میکند. با ارائه حمایت عاطفی، عملی، اطلاعاتی و آموزشی، خانواده میتواند به فرد کمک کند تا احساس امنیت، اعتماد، تعلق و امیدواری بیشتری داشته باشد، انگیزه برای درمان را افزایش دهد و کیفیت زندگی خود را بهبود بخشد. درک، صبر، همدلی و تعهد به حمایت بلندمدت از سوی خانواده، کلید موفقیت در این مسیر دشوار اما ارزشمند است. به یاد داشته باشید که حمایت خانواده در کنار درمان حرفهای، قدرتمندترین ابزار برای کمک به فرد مبتلا به PTSD برای بازگشت به زندگی سالم و شاد است.
دیدگاهتان را بنویسید